Winst is geen geld op de bank: waar je winst blijft

Je accountant belt met goed nieuws. Het jaar is afgesloten en je hebt een ton winst gemaakt. Je beste jaar ooit. Je opent je bankapp om het te vieren, en ziet dat er minder op staat dan een jaar geleden. Waar is die ton gebleven?

Je bent niet de enige die dat denkt. Het is een van de meest verwarrende dingen van ondernemen. KVK schrijft het letterlijk: je kunt winst maken en toch geld tekortkomen. Dat is geen boekhoudtruc. Het zijn twee verschillende vragen.

Twee vragen, twee overzichten

Winst beantwoordt de vraag: verdien ik geld met wat ik doe? Ondernemersplein beschrijft de exploitatiebegroting als omzet min kosten, zonder btw, meestal voor een of meer jaren.

Kasstroom beantwoordt een andere vraag: kan ik mijn rekeningen betalen? Daar tellen alleen de bedragen die echt over je rekening gaan, met btw, in de week of maand dat het gebeurt.

Beide zijn waar. Alleen meten ze iets anders. En het verschil tussen die twee zit op vaste plekken.

Waar je winst naartoe gaat

Klanten die nog niet betaald hebben

Je factureert in december 30.000 euro. Dat telt mee in je winst van dit jaar. Maar de klant betaalt in februari. Volgens KVK zie je dit vaak: klanten betalen pas na 30 of 45 dagen, terwijl jij je huur en leveranciers wel nu betaalt.

Groeit je bedrijf, dan wordt dit effect groter. Meer omzet betekent meer openstaande facturen, en dus meer geld dat ergens anders staat dan op jouw rekening.

Voorraad op de plank

Inkoop wordt pas een kostenpost als je het spul verkoopt. Tot die tijd ligt het in je magazijn, en is het geld al van je rekening. KVK noemt werkkapitaal het geld dat je nodig hebt om rekeningen, lonen en voorraad te betalen terwijl je wacht op je klanten.

Investeringen

Dit is de grootste verrassing voor veel ondernemers. KVK geeft een helder voorbeeld: koop je een machine van 15.000 euro en betaal je die direct, dan gaat er 15.000 euro van je rekening. In je winst verwerk je de kosten via afschrijving, verdeeld over meerdere jaren.

Aflossingen

Een lening die je ontvangt, is geld op je rekening maar geen omzet. En de aflossing is wel een uitgave, maar geen kostenpost, zegt KVK. Je betaalt die aflossing dus uit je winst, maar je ziet hem niet in je winst terug.

Btw en belasting

De btw die je klant betaalt, is niet van jou. Maar hij staat wel even op je rekening, tot je hem afdraagt. Dat kan een vals gevoel van ruimte geven. Daarom rekent Ondernemersplein je winst zonder btw, en je kasstroom met.

Wat je zelf opneemt

Heb je een eenmanszaak, dan haal je je inkomen uit wat je privé opneemt. Dat drukt je winst niet, maar het gaat wel van je rekening af. KVK raadt daarom aan naast je liquiditeitsbegroting een privébegroting te maken, met wat je privé nodig hebt en wat daarvoor uit je bedrijf moet komen.

Een voorbeeld met getallen

Stel: je maakt dit jaar 100.000 euro winst. Daarin zit al 9.000 euro afschrijving op een nieuwe bus. Dan gebeurt er dit op je rekening:

• Plus 100.000 euro winst.
• Plus 9.000 euro, want afschrijving is een kostenpost zonder betaling.
• Min 40.000 euro, omdat je openstaande facturen zijn gegroeid met je omzet.
• Min 20.000 euro, omdat je meer voorraad bent gaan aanhouden.
• Min 45.000 euro voor de bus, die je in één keer hebt betaald.
• Min 15.000 euro aan aflossing op je lening.

Saldo: min 11.000 euro. Een ton winst, en je rekening staat lager dan vorig jaar. Niemand heeft iets fout gedaan. Je bedrijf groeit, en groei kost geld.

Winst zegt of je bedrijf gezond is. Je banksaldo zegt of het de maand doorkomt.

Wat je ermee doet

Het verschil tussen winst en geld verdwijnt niet. Maar je kunt het wel zien aankomen, en sturen.

Het belangrijkste is dat je beide overzichten hebt. Een winstbegroting voor de vraag of je goed bezig bent. Een kasstroomprognose voor de vraag of je het geld op tijd hebt. Wie alleen naar de winst kijkt, wordt verrast. Wie beide naast elkaar legt, ziet weken van tevoren dat het krap gaat worden.

Bespreek dit ook met je accountant. Vraag niet alleen wat de winst was, maar ook waar het geld is gebleven. Een goede accountant kan dat in een paar regels laten zien.

Zo begin je deze week

1. Pak je laatste jaarcijfers, en zet je winst naast het verschil in banksaldo tussen begin en eind van dat jaar.
2. Zoek de grootste drie oorzaken van het verschil: openstaande facturen, voorraad, investeringen, aflossingen of privé.
3. Kies er één waar je dit kwartaal op stuurt, bijvoorbeeld sneller factureren of een investering later betalen.

In Aivio

Geld laat de forecast zien in winst en verlies, balans en kasstroom, en elk bedrag loop je na tot de post waar het vandaan komt.