Vijf financiële kengetallen die je moet kennen

Je zit bij de bank voor een krediet. De accountmanager bladert door je jaarrekening en zegt: "Uw solvabiliteit is wat aan de lage kant, en de current ratio ook." Je knikt. Thuis zoek je op wat dat eigenlijk betekent, en of het erg is.

Dat kan anders. Vijf kengetallen vertellen het meeste over hoe je bedrijf ervoor staat. Je rekent ze uit met je balans en je winst-en-verliesrekening, in een kwartier. Ondernemersplein noemt liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit als de kengetallen waar financiers naar kijken. Hieronder vind je ze in gewone taal, aangevuld met de marge.

1. Brutomarge: verdien je aan wat je verkoopt

Berekening: omzet min inkoop en direct werk, gedeeld door omzet.

Een bedrijf met € 1.000.000 omzet en € 600.000 inkoop heeft een brutomarge van 40 procent. Van elke euro omzet blijft 40 cent over om de rest van het bedrijf van te betalen.

Daalt dit getal, terwijl de omzet stijgt, dan verkoop je meer maar verdien je per opdracht minder. Vaak zit het in inkoopprijzen die je niet hebt doorberekend.

2. Nettomarge: wat blijft er onder de streep

Berekening: nettowinst gedeeld door omzet.

Hier tellen alle kosten mee: huur, personeel, rente, afschrijving. Hetzelfde bedrijf met € 50.000 winst heeft een nettomarge van 5 procent. Dit getal laat zien hoeveel ruimte je hebt als het een keer tegenzit. Bij 2 procent is een verloren klant al snel het verschil tussen winst en verlies.

Ondernemersplein beschrijft rentabiliteit als hoeveel winst je maakt op het geld dat in het bedrijf zit. Dat is een verwante blik: niet winst per euro omzet, maar winst per geïnvesteerde euro.

3. Current ratio: kun je je rekeningen betalen

Berekening: vlottende activa (kas, debiteuren, voorraad) gedeeld door kortlopende schulden.

Ondernemersplein noemt de current ratio als een van de cijfers die je betaalvermogen op korte termijn laten zien. Heb je € 300.000 aan vlottende activa en € 200.000 aan schulden die binnen een jaar betaald moeten worden, dan is je current ratio 1,5. Onder de 1 betekent: als alles tegelijk betaald moet worden, kom je tekort.

Een strengere versie is de quick ratio: dezelfde som, maar zonder voorraad. Voorraad is immers niet altijd snel te verkopen.

4. Solvabiliteit: hoeveel is echt van jou

Berekening: eigen vermogen gedeeld door het totale vermogen op de balans.

Volgens Ondernemersplein laat solvabiliteit zien hoeveel van het bedrijf is gefinancierd met eigen geld. Een balans van € 800.000 met € 240.000 eigen vermogen geeft een solvabiliteit van 30 procent. Hoe hoger, hoe minder je afhankelijk bent van geldschieters en hoe beter je een slechte periode opvangt.

Schuld is niet per definitie slecht. Harvard Business Review wijst erop dat analisten en investeerders juist willen dat bedrijven schuld slim gebruiken. Het gaat om de verhouding: kun je de rente en aflossing dragen, ook in een minder jaar?

5. Debiteurendagen: hoe snel krijg je je geld

Berekening: openstaande debiteuren gedeeld door omzet, maal 365.

Staat er € 150.000 open bij klanten en is je jaaromzet € 1.000.000, dan duurt het gemiddeld ongeveer 55 dagen voordat je betaald wordt. Ondernemersplein noemt voor debiteuren- en voorraadtermijn een norm van maximaal 30 tot 90 dagen, afhankelijk van je branche. In een liquiditeitsbegroting noemt Ondernemersplein gemiddeld 45 dagen voordat een factuur wordt betaald.

Loopt dit getal op, kijk dan eerst naar je eigen proces: gaan facturen direct na levering de deur uit, en belt iemand op de eerste dag dat een betaling te laat is? Vaak zit de winst daar, niet bij de klant.

Elke dag eraf is geld op je rekening. Bij € 1.000.000 omzet scheelt tien dagen sneller betaald krijgen ruim € 27.000 aan kas.

Waarom juist deze vijf

Samen beantwoorden ze drie vragen. Verdien je genoeg (marges)? Kun je betalen (current ratio en debiteurendagen)? En sta je stevig (solvabiliteit)? Dezelfde vragen stelt een bank bij een krediet en een koper bij een overname. Ook de KVK noemt bij het waarderen van een bedrijf methoden die op winst, bezittingen en schulden zijn gebaseerd. Wie deze vijf kent, kent dus ook de taal van die gesprekken.

Eén getal is een foto. Vier kwartalen achter elkaar zijn een film.

Zo begin je deze week

1. Pak de balans en winst-en-verliesrekening van het laatste kwartaal en reken de vijf getallen uit. Het mag op de achterkant van een envelop.
2. Doe hetzelfde voor hetzelfde kwartaal vorig jaar, zodat je de richting ziet.
3. Kies het getal dat de verkeerde kant op gaat en bedenk één actie die het volgende kwartaal helpt.

In Aivio

In Geld zie je je cijfers zoals een bank ze bekijkt, voordat je met de bank aan tafel zit.