Fiscale kanten van bedrijfsoverdracht: wat je in 2026 moet weten

Je hebt een koper en een prijs. Een miljoen, zegt de koper. Op de terugweg reken je al uit wat je ermee gaat doen. Maar hoeveel daarvan houd je over? Het eerlijke antwoord: dat hangt af van keuzes die je vaak jaren eerder hebt gemaakt, zoals je rechtsvorm en of er een holding tussen zit.

Dit artikel geeft geen advies. Het zet de regels van 2026 op een rij, met de bron erbij, zodat je weet welke vragen je moet stellen. Laat je eigen situatie altijd toetsen door een fiscalist of accountant.

Eerst de hamvraag: wie verkoopt er

Fiscaal maakt het veel uit wie de verkoper is. Grofweg zijn er drie situaties:

1. Je hebt een eenmanszaak of vof en verkoopt de onderneming.
2. Je hebt een bv en verkoopt de aandelen zelf, privé.
3. Je hebt een holding die de aandelen van je werkmaatschappij verkoopt.

Elke situatie heeft een eigen belasting en een eigen tarief.

Eenmanszaak of vof: stakingswinst

Verkoop je je eenmanszaak, dan stop je fiscaal gezien met je onderneming. Over de winst die dan vrijkomt, de stakingswinst, betaal je inkomstenbelasting. Volgens Ondernemersplein is dat het verschil tussen de fiscale boekwaarde en de werkelijke waarde. Daarin zitten onder meer:

• stille reserves: bezittingen die meer waard zijn dan ze in de boeken staan;
• goodwill: wat de koper betaalt voor naam, klanten en kennis;
• fiscale reserves, zoals de oudedagsreserve en de herinvesteringsreserve.

Er zijn een paar verzachtingen. De stakingsaftrek verlaagt de belaste winst, en die aftrek krijg je maar één keer in je leven. Het actuele maximum staat op de pagina van de Belastingdienst. Over de winst die na de ondernemersaftrek overblijft, geldt in 2026 een mkb-winstvrijstelling van 12,70 procent, meldt KVK. En Ondernemersplein noemt een extra aftrek als je een deel van de stakingswinst gebruikt voor een lijfrente.

Draag je over aan een werknemer of medeondernemer, dan bestaan er regelingen om de belasting door te schuiven naar de opvolger. De Belastingdienst zegt er zelf bij dat het berekenen van stakingswinst ingewikkeld is en raadt hulp van een adviseur aan.

Je verkoopt je aandelen privé: box 2

Heb je een bv en houd je de aandelen zelf, dan heb je een aanmerkelijk belang. De winst op de verkoop van die aandelen valt in box 2. Die winst is de overdrachtsprijs min de verkrijgingsprijs, legt de Belastingdienst uit.

In 2026 zijn de tarieven:

• 24,5 procent tot €68.843;
• 31 procent over het meerdere.

Een vereenvoudigd voorbeeld, zonder fiscaal partner of andere box 2-inkomsten: je maakt €500.000 winst op je aandelen. Over de eerste €68.843 betaal je 24,5 procent, over de rest 31 procent. Samen is dat ruim €150.000. Je houdt dus iets minder dan €350.000 over van die winst.

Je holding verkoopt: deelnemingsvrijstelling

Zit er een holding boven je werkmaatschappij, dan verkoopt meestal de holding. Voor de holding geldt dan in het algemeen de deelnemingsvrijstelling: winst bij de verkoop van een deelneming hoort niet bij de belastbare winst. Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld voor bepaalde beleggingsdeelnemingen.

Let op: het geld staat dan in je holding, niet op je privérekening. Haal je het er later uit als dividend, dan betaal je alsnog box 2-belasting. Het verschil zit in het moment, en in wat je tot die tijd met het geld kunt doen.

Verkoopt je bv niet de aandelen maar de bezittingen, zoals inventaris, klanten en merk, dan betaalt de bv vennootschapsbelasting over de winst. In 2026 is dat volgens KVK 19 procent tot €200.000 en 25,8 procent daarboven.

Overdragen binnen de familie

Schenk je je bedrijf aan een kind, of erft het bedrijf, dan kan de bedrijfsopvolgingsregeling de schenk- of erfbelasting flink verlagen. Ondernemersplein noemt twee hoofdvoorwaarden. Bij een schenking moet je het bedrijf minstens vijf jaar in bezit hebben gehad, bij een erfenis minstens één jaar. En de opvolger moet het bedrijf minstens drie jaar voortzetten. De exacte vrijstelling en de overige voorwaarden veranderen geregeld. Laat je adviseur de actuele regels voor jouw situatie nagaan.

De belasting bij verkoop wordt niet bepaald op de dag dat je tekent, maar in de jaren daarvoor.

Zo begin je deze week

1. Pak je laatste jaarrekening en noteer je rechtsvorm en wie de aandelen houdt.
2. Vraag je accountant naar de fiscale boekwaarde van je bedrijf, of naar de verkrijgingsprijs van je aandelen.
3. Plan een gesprek met een fiscalist over de vraag of je huidige structuur past bij de verkoop die je over een paar jaar wilt.

In Aivio

In Koers zie je wat het bedrijf vandaag waard is en welke keuzes die waarde laten bewegen, zodat je dit gesprek met je adviseur voert voordat er een koper aan tafel zit.